Doğru güneş gözlüğü seçimi

Herkesin nedeni kendine. Sadece tarz mı yaratmak istiyorsunuz? Kabul. Gözlerinizi güneşin doğrudan ve dolaylı ışınlarından mı korumak istiyorsunuz? Kabul. Çok uyudunuz (ya da hiç uyumadınız) ve arkadaşlarınızın içine şişmiş gözlerle çıkmak istemiyor musunuz? O da kabul. Güneş gözlükleri küçük yaşlardan itibaren herkesin kullanımı ve olası her neden için üretilen, belki de en mühim aksesuarlardan biri. Neden mi? Çünkü güneş gözlüğü bir lüks değil, ihtiyaç. Doğru güneş gözlüğü seçimi de bu anlamda kriterleri bilinmesi gereken en önemli konulardan biri. Peki, güneş gözlüğü kullanımı neden önemli? Önce bu konuya açıklık getirelim.

Güneş Gözlüğü Kullanımının Önemi

  1. Güneş gözlüklerinin belki de en önemli özelliği, takan kişinin gözlerini ultraviyole ışınlardan korumasıdır. Tabii ki bu, piyasadaki tüm güneş gözlükleri için geçerli olmasa da (detaylarına ineceğiz), en azından güneş gözlüğü üretimini ciddiye alan markalar açısından öyledir. Eminiz ki siz de güneşten gelen ve yeryüzüne ancak %1’i ulaşan ultraviyole ışınlar hakkında az çok fikir sahibisinizdir. %1 deyip geçmeyin. Katarakt, göz kanseri ve sarı leke hastalığı dahil çeşitli birçok rahatsızlığa neden olma ve söz konusu rahatsızlıkları ilerletme riski taşıyan bu ışınlar, zamanla göz kenarlarındaki hassas deriyi de etkileme ve kırışıklık başta olmak üzere derinin tepkime vereceği çeşitli diğer rahatsızlıkları ortaya çıkarma riski taşırlar.

  2. Güneş ışınları elbette gözümüze atmosferden direkt olarak ulaşmayabilir de. Tıpkı yazın şemsiye altındayken dahi bronzlaşabilmemizi sağladığı gibi, güneş ışınlarının kum, kar, su ve hatta kaldırımdan da yansıyarak göz sağlığımızı ve görüş kalitemizi olumsuz yönde etkilemesi mümkündür. Böyle bir görüş kaybı örneğin, araç kullananlar ya da kayak ve snowboard gibi outdoor sporlarla ilgilenenler açısından riskli durumların ortaya çıkmasına neden olabilir. Dolayısıyla bu tarz aktiviteler sırasında yalnızca dikey ışınların geçmesine izin veren polarize camlara sahip güneş gözlüklerinin kullanımı oldukça önemlidir.

  3. Çevre ve hava koşulları da yine, güneş gözlüğü kullanım gereksinimi doğuran önemli nedenlerden. Özellikle rüzgarlı havalarda gözyaşlarımızın kurumasının önüne geçen güneş gözlükleri, havada uçuşan küçük parçacık ve tozların da gözlerimizle temas etmesini engelleyerek, korneayı olası çizilmelere karşı korurlar. Bu tarz hava koşulları sırasında yüze oturan ve gözleri tamamen kapatan bir güneş gözlüğü takmak, göz sağlığı için doğru bir seçim olacaktır. Özetle, John Lennon tarzı güneş gözlükleri hoş ve karizmatik ama siz yine de tedbiri elden bırakmayın.

  4. Biyoloji derslerinden de hatırlayacağınız üzere gözbebeği, ortamdaki ışığın yoğunluğu ölçüsünde küçülerek ya da büyüyerek, gözün gerekli miktarda ışıktan beslenmesine aracılık eder. Peki bunun güneş gözlüğü kullanımı ile bağlantısı nedir? Açıklayalım. Ortamdaki (açık hava da olabilir) ışığın çok düşük ya da loş olduğu durumlarda gözbebeği, göze daha iyi bir görüş sunabilmek adına büyür ve içeri daha çok ışık girmesine yardımcı olur. Işığın çok yüksek olduğu zıt koşullarda ise gözbebeği, görüşü sağlayacak ışığın gerekli miktarına izin verecek şekilde küçülmeye başlar. Ancak bu küçülme bir noktaya kadar devam edebilir ve gözbebeğinin daha çok küçülemediği noktada biz çözümü gözlerimizi kısmakta buluruz. Güneş gözlüğünün kullanılmadığı durumlarda istemdışı olarak gerçekleştirdiğimiz bu tepki sürekli olarak tekrar edildiğinde göz kapaklarında ve gözbebeklerinde yorgunluğa (ve hatta göz kenarlarında kırışıklığa), bunun sonucu olarak da baş ağrısı gibi problemlerle karşılaşmamıza neden olur. Burada dikkat edilmesi gereken ek nokta, yazının ilerleyen noktalarında da değineceğimiz üzere UV filtresi olan güneş gözlüklerinin kullanılmasıdır. UV filtresi olmayan bir güneş gözlüğü, karanlık bir ortam oluşturacağı için gözbebeğinin gereksiz oranlarda küçülmesini önleyecektir ancak göze ulaşan zararlı güneş ışınlarını filtrelemeyeceği için göz sağlığı açısından daha riskli durumların ortaya çıkmasına sebebiyet verecektir.

Bu dört madde işte, güneş gözlüğü kullanımını sadece yetişkinler için değil, aynı zamanda çocuklar için de gerekli kılan önemli nedenlerden sadece bazıları. Özellikle ultraviyole ışınların gözlerde oluşturduğu hasar hayat boyu kümülatif bir eğilim gösterdiğinden, güneş gözlüğü kullanımını erken yaşlarda bir alışkanlık haline getirmek, çocukların gözlerinin gelişim sürecinde olması nedeniyle de oldukça mühimdir.

Peki yaz-kış ayrımı yapmaksızın güneş gözlüğü seçerken nelere dikkat etmek gerekir? Ultraviyole korumasından başlayalım.

1. UV (Ultraviyole) Koruması

Model, tarz ve yüzünüzde nasıl duracağı elbette önemli ancak güneş gözlüğü seçerken atmanız gereken ilk adım, gözlüğün ultraviyole korumasının olup olmadığını ve bu korumanın gelen ışınların en az %99’unu, ideal olarak ise %100’ünü bloke edip etmediğini kontrol etmek olacaktır. Bu, en temel kural. Hem UVA hem de UVB ışınlarını engelleyen “UV 400” etiketine sahip bir güneş gözlüğü, gözlerinizin ve göz kenarlarındaki hassas derinin sağlıklı kalmasına yardımcı olacak ve ek olarak size rahat bir görüş sunacaktır.

UV 400, gözlük camından geçen ışınların 400 nanometrelik dalga boyuna kadar engellenmesini sağlayarak, normal koşullarda gözlerinizi ultraviyole ışınlara karşı tamamen korur. UV 400’e sahip bir güneş gözlüğü gündelik kullanım sırasında fazlasıyla yeterli olsa da, güneş ışınlarının ya da yansımalarının daha yoğun olduğu yerlerde daha yüksek bir korumaya ihtiyaç duyulması mümkündür.

“UV filtresi”nin gözlük camının koyuluğuyla herhangi bir bağlantısı yoktur.

2. Polarize Mercek Koruması

Polarize mercekler, bahsettiğimiz üzere sudan, camdan, kardan ve kumdan yansıyan güneş ışınlarını filtreleyerek parlaklığın azalmasını sağlarlar. Araç kullananlar ve özellikle kış ve su sporlarıyla ilgilenen kişiler açısından tercih edilmesi gereken polarize mercekli güneş gözlükleri bununla beraber gündelik kullanımlar söz konusu olduğunda birkaç handikapla karşımıza çıkarlar. Bu handikaplar ise kendilerini genelde cep telefonu ekranlarında, LCD ekranlı kontrol panellerinde ya da ATM’lerde net bir görüş sunamama olarak gösterirler.

Polarize merceklerin UV korumasıyla ilgili herhangi bir bağlantısı yoktur. Satın alacağınız ya da satın almayı planladığınız güneş gözlüğünün her koşulda UV korumasına sahip olup olmadığını muhakkak kontrol edin.

3. Mercek Rengi

Tüm güneş gözlüğü mercekleri derinlik algısı oluşturacak, parlaklığı kesecek ve görüşteki berraklığı geliştirecek şekilde renklendirilir. Bununla beraber mercek renginin polarize filtreyle uzaktan ya da yakından herhangi bir ilişkisi yoktur. Güneş gözlüğünde mercek rengi seçimi kişisel zevklere bağlı olsa da, tercih ettiğiniz/edeceğiniz rengin bazı alanlarda görüşünüzü etkileyeceğini aklınızdan çıkarmayın. Güneş gözlüğünün mercek rengi;

  1. Gözlerinize ne ölçüde ışığın ulaşacağını;
  2. Diğer renkleri ne kadar iyi görebileceğinizi;
  3. Karşıtlıkları (kontrastları) ne kadar iyi seçebileceğinizi belirler.

Kahverengi, gri, yeşil: Kahverengi, gri ve yeşil güneş gözlüğü mercekleri renk anlamında nötr bir özelliğe sahiptirler ki bu da parlaklığı, etraftaki renkleri bozmadan ya da çok düşük düzeylerde bozarak kestikleri anlamına gelir. Bu renklerdeki güneş gözlüklerinin orta-üstü parlaklık koşullarındaki parıltıların önüne geçmesi ve göz yorgunluğunu azaltması beklenir.

Sarı, altın, kehribar: Sarı, altın ve kehribar güneş gözlüğü mercekleri genel parlaklık anlamında daha az koruma sağlasalar da orta-düşük ışık koşullarında üstün performans gösterirler. Derinlik algısını ileri düzeyde sunan bu gözlüklerin kullanımı özellikle kayak ve snowboard yaparken ya da diğer kış sporlarıyla ilgilenirken oldukça önem arz eder. Ayrıca aldatıcı, düz ışık koşullarında karşıtlıkları (kontrastları) artırırlar.

Pembe, kırmızı: Pembe ve kırmızı güneş gözlüğü mercekleri bulunulan ortamın daha parlak görünmesini sağlarlar. Düşük ışık görünürlüğü ve kontrastı artırma anlamında iyi bir performans ortaya koyarlar (bulutlu hava koşullarında yapılacak kayak ve snowboard için mükemmel seçim). Ek olarak mavi ve yeşil arkaplana karşı bulunan objelerin görünürlüğünü artırırlar ki, bu da onları yeşil alanlarda (örneğin ormanda) kullanım için ideal bir tercih yapar.

Merceğin dış yüzeyine yansıtıcı film uygulanan ve ışığı daha çok yansıtıp göze daha az geçmesini sağlayan aynalı güneş gözlükleri objeleri olduklarından daha karanlık gösterirler ve kullanımları genel olarak kumlu, sulu, karlı ve yüksek rakımlı koşullar için uygundur.

4. Mercek Materyali

Kullanılan mercek materyali de berraklık, ağırlık, sağlamlık ve maliyet anlamında güneş gözlüğü seçimi yaparken göz önünde bulundurmanız gereken önemli konulardan bir diğeri. Çeşitli maddelerden elde edilebilen güneş gözlüğü merceklerinin avantajlarını ve dezavantajlarını bir tabloda özetlemek mümkün.


Mercek Materyali Avantajlar Dezavantajlar
Cam Mercekli Güneş Gözlükleri - Çizilmelere karşı en üst düzeyde dayanıklılık sağlar.
- Olağanüstü düzeyde optik berraklık sunar.
- Parçalanmalara karşı düşük düzeyde dayanıklıdır.
- Diğer güneş gözlüğü merceklerine göre daha ağır ve daha kalın yapıdadır.
- Kolayca buğulanması mümkündür.
Polikarbon* Mercekli Güneş Gözlükleri - Parçalanmalara karşı en üstün düzeyde dayanıklılık sağlar.
- Üstün düzeyde optik berraklık sunar.
- Hafif ve daha ince yapıdadır.
- UV emilimi en yüksek düzeydedir.
- Cam mercekli güneş gözlüklerine göre çizilmelere karşı daha düşük düzeyde dayanıklıdır.
Plastik Mercekli Güneş Gözlükleri (CR39)** - İyi düzeyde optik berraklık sunar.
- Cam mercekli güneş gözlüklerine göre yarı ağırlıktadır.
- Parçalanmaz olmasa da parçalanmalara karşı çok daha dayanıklıdır.
- Polikarbon mercekli güneş gözlüklerine göre daha kalın yapıdadır.
- Cam mercekli güneş gözlüklerine göre çizilmelere karşı daha düşük düzeyde dayanıklıdır.
- Çok yüksek sıcaklık koşullarında eğilmeler gözlemlenebilir.

* Polikarbon dikkat çekecek ölçüde güçlü bir plastiktir ve öyle ki uçak ve motosiklet öncamlarının ve spor koruyucu gözlüklerinin yapımında kullanılır.
** Columbia Resin #39’un kısaltması olan CR39, gözlük merceklerinin üretiminde kullanılan bir plastik polimerdir. Organik cam olarak da adlandırılan CR39, çoğunlukla numaralı gözlükler için tercih edilir.

5. Çerçeve

Mercek materyalinin yanı sıra almak istediğiniz güneş gözlüğünün çerçeve materyali de rahatlık, dayanıklılık ve emniyet anlamında yine dikkat etmeniz gereken noktalardan biri. Aşağıda göreceğiniz tablo aracılığıyla piyasada yaygın olarak bulunan çerçeve materyallerinin hangi alanlarda güçlü, hangi alanlarda zayıf olduğunu inceleyebilirsiniz.


Materyal Hipo-alerjeniklik Hafiflik Dayanık-lılık Esneklik Aşınmaya Karşı Dayanık-lılık Renk, Model ve Doku Çeşitliliği
Plastik
Selüloz asetat & zyl* - - - ✓ ✓
Naylon** - Kaplama
Metal
Titanyum -
Berilyum - -
Paslanmaz çelik - -
Alüminyum - - Kaplama
Diğer
Kemik - - - - Doğal
Som gümüş - - -
* Zyl (ya da selüloz asetat) hem numaralı gözlükler hem de güneş gözlükleri için uygun maliyetli ve oldukça hafif bir maddedir.
** Spor ve performans çerçevelerinin asıl materyali de olan naylon, sıcağa ve soğuğa oldukça dayanıklı, aynı zamanda esnek ve sağlamdır.

Çerçeve materyallerinin dışında, unutmayın ki güneş gözlüğünün yüzünüze oturması da oldukça önemlidir. Bu doğrultuda uygun bir güneş gözlüğünün burnunuza ve kulaklarınıza baskı yapmadan ve sürtünmeye neden olmadan rahatça yerleşmesi gerekir. Güneş ışınlarının tepeden gözlerinize ulaşmayacağı, yüzünüze yakın mesafede oturan (kirpiklerinizin değmeyeceği şekilde) ve kaş alanınızı kaplayan bir seçim yapmanız göz sağlığınız açısından iyi bir tercih olacaktır.

Alve’de Güneş Gözlüğü Alışverişi

Alve sistemine kayıtlı ve güneş gözlüğü satışı yapan birçok online mağaza sayesinde, çeşitli marka ve modellerdeki kadın güneş gözlüklerine ve erkek güneş gözlüklerine Alve’de kolaylıkla ulaşabilirsiniz.

Alve’deki güneş gözlüklerine ulaşmak için:

  1. Önce anasayfadaki Moda-Güzellik ana kategorisine, ardından Güneş Gözlüğü kategorisine tıklayabilirsiniz.
  2. Herhangi bir sayfadaki arama ve karşılaştırma motoruna “güneş gözlüğü” terimini ya da istediğiniz güneş gözlüğünün markasını ve modelini girerek arama yapabilirsiniz.

Sayfaya ulaşmanızın ardından hayalinizdeki güneş gözlüğü için marka, cinsiyet ve fiyat filtrelerini kullanmayı ve popüler güneş gözlüklerini görmek için sayfanın başındaki popüler seçeneğine tıklamayı ihmal etmeyin.

Unisex güneş gözlükleri için buraya tıklayın.


Kaynaklar: WebMD | REI | BrightEyes | BeşOptik | AllAboutVision

Fotoğraflar: Fotoğraf 1 (Erkek) | Fotoğraf 2 (Çocuk) | Fotoğraf 3 (Kadın)Fotoğraf 4 (Güneş Gözlüğü)