Güneş Kremi Alırken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Saç yumuşar, cilt koyulaşır, su ısınır, içecekler soğur, geceler uzar… Kısacası hayat daha iyi bir hale gelir. Ne zaman? Elbette yazın. Evet, yaz birçok şeyin müjdecisidir müjdecisi olmasına ama bazı sıkıntıları da beraberinde getirmediğini söyleyemeyiz. Neyse ki her şeyin bir çözümü var; ve hayır bu çözüm tam ortasından açılarak yüze kapatılan kitaplar ve omuzlara arkadan itinayla alınan tişörtler değil. Güneşin zararlı ışınlarından (biz ona aramızda ultraviyole ışınlar da diyoruz) gerçekten korunmak istiyorsanız plaj çantanızda doğru güneş kremine -ya da güneş koruyucuya- yer açmanız şart. Fakat bir saniye… Bir koşu en yakın süpermarkete, güzellik mağazasına gitmeden ya da aklınıza gelen ilk online mağazanın adresini tarayıcının adresine yazmadan önce tavsiyemiz, bu alışverişi hafife almamanız ve görünüşüzün haricinde sağlığınızı da etkileme olasılığı yüksek bu tip ürünleri seçmeden önce detaylı bir araştırma yaparak, güneş kremi satın almadan önce dikkat edilmesi gerekenleri öğrenmeniz olacaktır. Biz peki bu yazıda hangi konudan bahsedeceğiz? Evet, beş soruda tam da bu konudan.

1- Güneş Kremi Nedir?

Güneş kremi ya da güneş koruyucu, çeşitli bileşenleri bir araya getirerek güneşin zararlı ışınlarının (genel adıyla UVR) cildinize ulaşmasını önleyen koruyucu ürünlerdir. Bu zararlı ışınlardan UVA güneş yanıklarına ve kırışıklık ve renk değişimi gibi cilt problemlerine neden olurken, UVB güneş yanıklarının oluşmasına sebebiyet verir ve cilt kanserine davetiye çıkarır. Aşırı derecede tehlikeli olmasına karşın ozon tabakasında kırıldığından UVC yeryüzüne ulaşarak cilde zarar ver(e)mez.

UVR cilde hızlı bir şekilde zarar verecek niteliktedir ve bu nedenle yalnızca güneş yanıkları ortaya çıktığında değil, UVR’ye maruz kaldığınız her an cildinize zarar verir; ve bu, etkisi zaman içerisinde geçen değil, birikerek artan sonuçlara neden olur.

Ultraviyole ışınlar konusunda birkaç anekdot:
  • Güneşte geçirdiğiniz süre içerisinde ultraviyole ışınların etkisi birbirine eklenerek artar.
  • Ultraviyole ışınların ışık ya da hava sıcaklığıyla bir ilgisi yoktur; görülemez ya da hissedilemez.
  • Ultraviyole ışınlar bulutlu havalarda da etkindir.
  • Ultraviyole ışınlar su, kum ve beton gibi parlak yüzeylerden cildinize yansıma yapabilir.

2- SPF Nedir?

Günlük hayatta daha çok “koruma faktörü” olarak bilinen SPF, UVB ışınlarına karşı güneş kreminin ne oranda koruma sağlayacağını gösteren bir ölçüdür. Örnek vermek gerekirse, eğer siz normalde 10 dakika güneşte kalmanızın ardından yanmaya başlıyorsanız, 15 koruma faktörlü bir güneş kremi kullanmanız ideal olarak güneşin altında yanmadan 150 dakika kalmanıza olanak sağlayacaktır. Bu elbette cilt tipine, güneş ışınlarının yoğunluğuna ve kullanılan güneş kreminin miktarına da bağlı yaklaşık bir tahmindir.

Peki çok yüksek koruma faktörü daha iyi koruma anlamına mı gelir? Her ne kadar 30 koruma faktörlü bir ürünün yerine 60 ya da 75 koruma faktörlü bir güneş kremi kullanmak kulağa daha mantıklı bir tercihmiş gibi gelse de, durum aslında tam olarak öyle göründüğü gibi değildir. Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Dermatoloji Anabilim Dalı en az 30 koruma faktörlü bir güneş kremi kullanılması gerektiğini belirtirken, 15 koruma faktörlü bir güneş kreminin UVB ışınlarının %93’ünü, 30 koruma faktörlünün %97’sini, 50 koruma faktörlünün ise %98’ini önlediğini görürüz. Bu da aslında başka bir ifadeyle 15 koruma faktörlü bir ürünün 100 fotondan 7’sinin, 30 koruma faktörlü bir ürünün ise 3’ünün geçmesine izin verdiği anlamına gelir. Özetle 75 ya da 100 koruma faktörlü güneş kremleri 30 koruma faktörlü ürünlerden çok daha fazla koruma sağlıyormuş gibi bir izlenim yaratsa da, oran anlamında oldukça düşük farklılıklar ortaya koyarlar.

Koruma faktörüne ilişkin aklınızın bir köşesinde tutmanız gereken en önemli ayrıntı, derecesi her ne kadar yüksek olursa olsun hiçbir güneş kreminin yeniden uygulanmadığı sürece iki saatten fazla bir süre için etkisini sürdürmeyeceğidir. Buna ek olarak kızarma, cildin UVB ışınlarına verdiği bir reaksiyondur ve maruz kaldığınız UVA ışınları konusunda size çok az fikir verir. Güneş yanığına bağlı kızarıklıklar ortaya çıkmadan da cildin ileri düzeyde zarara uğraması mümkündür.

3- Kimler Güneş Kremi Kullanmalıdır?

Altı aydan daha büyük olan herkes için güneş kremi kullanımı, yalnızca sahile ya da havuz kenarına güneşlenmeye giderken değil, güneş ışınlarına maruz kalınan her an için oldukça önemli ve gereklidir. İç mekanlarda çalışanlar dahi, özellikle de cam kenarında oturuyorlarsa gün boyunca belirli aralıklarla ultraviyole ışınların etkisi altında bulunurlar. Camlar genel olarak UVB ışınlarına engel olsalar da UVA ışınları konusunda bu filtrelemeyi sağlamazlar.

Ciltleri güneş kremlerinin içerisindeki kimyasal bileşenlere olduğu kadar güneş ışınlarına karşı da hassas olan altı aydan küçük bebeklerin güneşe maruz bırakılmamaları gerekir. Sürekli olarak gölgeyi tercih etmeniz ve giydirecek uygun kıyafetler seçmeniz onlar için güneşten korunmanın en iyi yolu olacaktır. Çocuklar söz konusu olduğunda ise onlara özel olarak geliştirilmiş en az 15 koruma faktörlü çocuk güneş kremleri kullanmayı tercih edebilirsiniz.

4- Ne Çeşit Güneş Kremi Kullanmalıyım?

Kullanmanız gereken güneş kremi öngördüğünüz güneş ışınına maruz kalma yoğunluğuyla yakından ilişkili olsa da, genel olarak hem UVA hem de UVB ışınlarına karşı koruma sağlayan geniş spektrumlu güneş kremleri kullanmanız faydalı olacaktır.

Birçok tıraş sonrası losyon ve nemlendirici içeriğinde halihazırda koruma faktörü 15 ya da daha yüksek olan güneş kremi bileşenlerine yer verir ve bu, gün içerisinde güneş altında kalacağınız birkaç dakikalık süre için yeterli korumayı sağlar. Fakat plaj ya da dış mekanda uzun süreli bulunma gibi bir durum ortaya çıktığında bu ürünler size yeterli gelmeyecek, cildiniz daha güçlü, suya/tere dayanıklı, plaj tipi bir güneş kremine ihtiyaç duyacaktır. Suya dayanıklı güneş kremleri söz konusu olduğunda bilmeniz gereken, bu tip ürünlerin terlediğiniz -ya da mesela ilgileniyorsanız- sörf yaptığınız sırada size yardımcı olacağı, cildiniz üzerinde çok uzun süreli kalmayacağıdır. Tüm diğer güneş kremleri gibi suya dayanıklı olanların da belirli aralıklarla, özellikle de denizden/havuzdan çıkmanızın ardından derhal yeniden uygulanması gerekir.

Güneş kremi bileşenleri konusunda birkaç anekdot:
  • Her ne kadar bu konudaki tartışmalar devam ediyor olsa da Kanada’daki Environmental Defence, güneş kremlerinde kullanılan bileşenlere ilişkin araştırma tabanlı bazı iddialar öne sürmektedir. Bu iddialara göre güneş kremlerinde sıklıkla karşılaşılan ve rapora göre yüksek toksitlik oranına sahip maddelerin başında oxybenzone ve octinoxate gelmektedir ve bu maddeleri içeren ürünlerin kullanımından sakınılmalıdır.
  • Environmental Defence tarafından yapılan bir diğer açıklama A vitaminine ilişkindir. Öne sürüldüğü üzere A vitamini her ne kadar beslenme için oldukça önemli olsa da, güneş kremi söz konusu olduğunda uzak durmamız gereken bir antioksidan olarak karşımıza çıkar. Bunun nedeni ise güneşe maruz kalan cilde A vitamini uygulamanın kanser hücrelerinin büyüme hızını ilerletebileceği şeklinde açıklanmaktadır.

5- Güneş Kremini Nasıl Kullanmalıyım?

Doğru güneş kremi seçimi konusu her ne kadar oldukça önemli olsa da, günlük ve düzenli olarak kullanmadığınızda cildinizi korumak anlamında pek yardımı olmayacaktır. Bu anlamda güneş kremi kullanırken şu adımları takip edebilirsiniz:

  • Güneş kremini güneşe çıkmadan yarım saat önce uygulayın. Kadınlar için güneş kremi makyajın altına uygulanabilir. Tüm vücudunuzu kaplamak için yaklaşık olarak 2 yemek kaşığı güneş kremi kullanın ve bu konuda gerekli miktardan daha azını kullanmamaya özen gösterin. Bu konuda yapılan bazı araştırmalar yeterli miktarda güneş kremi kullanmayan kişilerin, üründen yalnızca %10-%25 oranında faydalandığını göstermektedir.
  • Kulak uçları, ayaklar ve bacak arkaları gibi vücudunuzun gözden kaçırılması muhtemel bölgelerini unutmayın. Dudaklarınızda da güneş yanığı oluşabileceğinden UV korumalı dudak kremi kullanın ve bu uygulamayı düzenli olarak tekrarlayın.
  • Cilt üzerindeki dayanıklılık süresine bağlı kalmaksızın güneş kremini vücudunuza en azından 2 saatte bir uygulayın ve sıklıkla terliyorsanız ya da ıslanıyorsanız bu süreyi daha kısa tutun.
  • Güneş kreminin üzerindeki son kullanım tarihine dikkat edin. Bu tip ürünler zaman içerisinde etkililiğini kaybederler.
  • Yalnızca sıcak ve güneşli olduğunda değil, gün içerisinde dışarıda olduğunuz her an güneş kremi kullanın. Bulutlu bir günde dahi %80’e kadar yeryüzüne ulaşabilen zararlı ultraviyole ışınların cildinize tüm kapalı hava koşullarına rağmen zarar vermesi mümkündür.

Bitirirken… Güneş Kremi Tek Başına Yeterli Değil!

Koruma faktörü her ne kadar yüksek olursa olsun birçok uzman güneş kreminin tek başına sizi tamamen koruyamayacağı yönünde fikir beyan ediyor. Bu anlamda güneşe çıkarken vücudunuza güneş kremi sürmenin yanı sıra şu önlemleri de aldığınızdan emin olun:

  • Mümkün olduğunca gölgede durmaya çalışın.
  • Size uygun olan bir güneş gözlüğü seçimi yapın ve güneşin altında sürekli olarak kullanın.
  • Ultraviyole ışınların en yüksek ve dik açıda yeryüzüne ulaştığı 11:00 - 14:00 arasında güneşe çıkmamaya özen gösterin.
  • Geniş kenarlı bir şapka kullanın.
  • Güneşten koruyucu kıyafetler tercih edin.

Güneş Kremi Alışverişi

Alve sistemine kayıtlı ve güneş kremi satışı yapan birçok online mağaza sayesinde çeşitli marka, ürün tipi, koruma derecesi ve kullanım alanındaki güneş kremlerine Alve’de kolaylıkla ulaşabilirsiniz.

İyi alışverişler!


Kaynaklar: skincancer.org | | huffingtonpost.ca | webmd.com | mayoclinic.org | badgerbalm.com | haberturk.comewg.org

Fotoğraflar: theltrainer.com | techtimes.com | mommyish.com | sgwhc.org | optimalhealthconsultant.com