Çocuklarımıza Nasıl Oyuncaklar Seçmeliyiz

Çocuklar doğduklarından itibaren öğrenme halindedirler. Öğrenme süreçleri boyunca bir çok aktivite oluşturur, geliştirir ve sonuçlandırırlar, yetişkinlere göre de daha çok iş başardıkları bir gerçektir. Mesela bir dili yeni baştan öğrenmek üç üniversite bitirmeye denktir.

Çocuklar için her şey bir oyundur. Her şeyi oyunlar içerisinde öğrenir ve benimserler. Oyunun, çocuğun gelişimi üzerindeki etkileri ne kadar önemliyse, oyun materyalleri de aynı ölçüde önemlidir. Oyuncaklar, çocuğun karar verebilme ve beceriler kazanmasına olanak hazırlarken yaratıcılığını da geliştirir.

(Fotoğraf: Pinterest)

Oyuncağı, ‘’çocuğun hareketlerine düzen getiren, zihinsel ve bedensel gelişimlerine yardımcı, hayal gücünü ve yaratıcılıklarını geliştirici oyun malzemesi’’ olarak tanımlayabiliriz.

Çocuklar oynarken eğlendikleri kadar; renk, şekil gibi kavramları, arkadaşlarıyla paylaşmayı, beklemeyi, işbirliği yapmayı da öğrenir. Ellerine geçen oyuncakları bozarak, parçalarına ayırıp birleştirerek hem meraklarını giderir hem de nesnelerin özelliklerini keşfederler.

Anne ve babaya düşen en büyük görev çocuğa uygun oyuncakları sunmak, çocuğun gelişim özelliklerine uygun ortamı ve materyalleri sağlamaktır. Dikkat edilmesi gereken önemli nokta ise; çocukların gelişimlerine katkısı olmayan pahalı ve süslü oyuncaklardan uzak durup, yaşlarına uygun ve düşündürücü olanlarına yönelmektir.

Yetişkinler çocuklarına gereğinden fazla oyuncak alarak, onların tüm gereksinimlerine cevap vereceklerine inanarak aslında yanılırlar. Oyuncağın çokluğu değil, nitelikli olması önemlidir.

Bunu nasıl yapabiliriz, dönem dönem incelemeye ve örneklendirmeye çalışalım.

Bilindiği gibi yeni doğan bebeğin en değerli oyuncağı kendi bedenidir. Bebek elini, kolunu sallayarak, açıp kapayarak, ayağını ağzına götürmeye çalışarak eğlenir. Doğumu izleyen aylarda ses, renk ve şekillere karşı hassaslaşan çocuğa görsel ve işitsel duyulara hitap eden oyuncaklar alınabilir. Yatağının üzerine asılabilen bir dönence doğru bir tercih olacaktır. Gündüz oturma odasına gelen çocuğunun soğuk zeminde veya tüylü bir halının üzerinde uzanmasına gönlü elvermeyenler için de  oyun minderleri oldukça iş görecektir.

(Fotoğraf: Pinterest)

6. aydan itibaren çocuğun oturmaya başlamasıyla mekanı da genişler. Çocuğun elinde tutabileceği ve avucuna sığabilecek esnek ve yumuşak hayvanlar, renkli halkalar verilebilir. Çocuklar için üzeri resimli veya zilli  çıngıraklar da ilgi çekici olacaktır.

Ayrıca bu dönemde bebeklerin diş çıkarması nedeniyle emniyetli ve bebeğin sağlığı için zararlı etkiler yaratmayacak dişlikler unutulmamalıdır.

8. - 12. aylar arası bebeklerin emekleme ve yürümeye başlama dönemleridir. Bu dönemde tercih edilebilecek en iyi oyuncaklar düştüğünde kırılmayan, ses çıkaran renkli oyuncaklardır. Çarpıp geri dönen, itme ve çekme ile hareket kazanan tekerlekli hayvanlar,  peluşlar emekleyenler için uygun olacaktır. Yaklaşık bir yaşındaki bebekler için ilgi çekici ve yararlı olacak olan bultak oyuncaklara (renkli şekiller ve bunların içerisine atılabileceği bir kutudan ibaret olan bu oyuncaklar) bu oyuncağa ilgilerini çok çabuk kaybetmeden tanıştırmalıyız. Yine bu dönemde parlak ve basit resimleri bulunan resimli kitaplar da çocuklar için uygun oyun araçlarındandır. Özellikle kitap çocuk ve ebeveyn tarafından tutulur ve resimlere bakılırsa, çocuk için cazip olabilir.

(Fotoğraf: Pinterest)

1 yaş sonrası çocuğun yürümeye başlamasıyla, oyuncaklar yer değiştirmeye başlar. Hatta eşyaları bile koyduğunuz yerlerde bulamayabilirsiniz. Panik yapmayın. Evinizde artık yeni bir birey var.  Yürüteçler ve üstüne binilen (ama şimdilik sallanmayan) oyuncaklar ile yeni bireyi meşgul edebilir, eğlenmesini sağlayabilirsiniz.

(Fotoğraf: Pinterest)

18. Aydan itibaren çocuklar çok daha hızlı büyüyor ve yaptıkları ile sizleri daha da şaşırtıyor olacak. Farklı boyutlardaki bloklar, kutular ve şekillerden oluşan  yapı oyuncakları ile çocuğun keşif ve icatlar dünyasına adım atmasına destek olun. Bilmelisiniz ki geleceğin mimarları ve mühendisleri onlar olacak.

2-3 yaşından itibaren çocuklar çevrelerinde yaşadıkları günlük olayları oyunlaştırmaya başlarlar. Hikayeler uydurup, kendi hikayelerinin kahramanları olurlar. Oyunlarında kullanabilecekleri; Barbie, çeşitli kuklalar, tren yolu, köprü, demiryolu setleri çocuklar için eygun tercihler olacaktır.

Çocuklar hep evin içindeki kahraman olmayabilir. Belki de hikayesi deniz kenarlarında geçiyordur. Ve tahmin edersiniz ki kum ve su çocukların en çok sevdikleri oyun malzemeleridir. Çocuklar amaçsız gibi görünse de kovaya kum doldurup boşaltmaktan, kumu su ile karıştırıp harç yapmaktan çok büyük zevk duyarlar. Hepimiz kumdan kaleler yapmadık mı?

(Fotoğraf: Pinterest)

3-4 yaşlarında; çocukların motor becerilerinin gelişmesine de yararı olacağından sallanan at, pedallı araba, üç tekerlekli bisiklet onları fazlasıyla mutlu edecek oyuncaklar olacaktır. Belki bahçeli bir eve taşınma hayallerinizi de kamçılayabilir, gözlerindeki o mutluluk. Zira günümüzde güvenli geniş alanlar bulmak giderek zorlaştı.

Belki bir oyuncak gitar veya davul ile içindeki müzisyenle tanışmasına sebep olabilirsiniz.

4-6 yaşlarında çocuklar büyümeleriniden midir bilinmez, durulabilirler ve bir yetişkin edasıyla masa başı faaliyetlerinde de büyük işler başardıklarını gösterirler. Boyama, resim yapma, parçalı bilmeceleri birleştirmeyi sever ve rahatlıkla yaparlar. Bu dönemde çocukların algılama, hatırlama, parçalara ayırıp birleştirme ve çözümler getirme yetenekleri de gelişir.

(Fotoğraf: Pinterest)

6 yaşında hayali oyunların zirve yapmasıyla evcilik, doktorculuk setleri, bu döneme uygun bebekler, marangozluk aletleri, mutfak setleri, bahçe aletleri, dükkanlar çocuklar tarafından en fazla tercih edilen oyuncaklar olacaktır. Ve tabi ki destek olacak ve fon sağlayacak olan da ebeveynler. Ayrıca bu dönemde çocukların top oynamak, ip atlamak, yüzmek gibi açık hava oyunlarından hoşlanmaları nedeniyle ip, top, kızak, kayak ve paten gibi oyun malzemeleri tercih edilebilir.

Çocuğun okula başlamasıyla oyun ilgilerinde de bazı değişiklikler görülür. Bu dönemde okul öncesi dönemdeki oyun aktivitelerinin yanı sıra çocuklar mümkün olduğunca becerilerini ortaya çıkaracak dama, satranç gibi masa oyunlarına merak salabilirler. Ve daha büyük bir bisiklet almanızda gerekebilir.

Sanmayın ki çocuğunuz okula başladı artık oyun oynamaz, rahat bir nefes alabiliriz. Korkutmak gibi olmasın ama aslında çocuklar büyüdükçe yapacaklarımız da onlarla büyümekte...

Neler yapmalıyız?

Çocuğun hayatında yemek, içmek gibi çok büyük öneme sahip olan oyununun ve gelişimine yardımcı olan, hayal gücünü ve yeteneklerini geliştiren oyuncakların önemi gözardı edilemez. Çocuğun bunlardan yararlanabilmesi için yetişkinlere düşen görevler ise;

(Fotoğraf: Pinterest)

- Uygun ortam ve yeterli alanı sağlamak,

- Oyun anında çocuktan asla oyununu birden bırakmasını istemeyip, hatta gerekli durumlarda ona oyununu tamamlaması için zaman tanımak,

- Çocuğa oyun sırasında, kendi kararlarını kendisinin vermesi için olanaklar sağlamak ve aşırı zorlamalardan kaçınmak,

- Oyuncakları düzgün şekillerde sunmak,

- Oyuncakları basitten karmaşığa doğru sunmak,

- Çocuğa oyuncak sunarken, neler yapılacağını ve ne işe yaradığını anlatmak ve oyuncağın kullanılış şeklini açıklamak,

- Oyuncakları çocukların ulaşabilecekleri ve uzanıp alabilecekleri yerlerde muhafaza etmek,

- Çocuğun yaşına ve gelişim düzeyine uygun oyuncakları seçmek,

- Çocuğun kendi oyuncağını kendisinin seçmesine fırsat vermek.

Hakkımızda

Offices

2013 yılında kurulan ve merkez ofisi İstanbul'da bulunan Alve, oldukça geniş bir ürün skalası içerisinde fiyat karşılaştırma motoru olarak işlev gören bir e-ticaret markasıdır.

Alve, inovatif arama motoru aracılığıyla elektronikten ev tekstiline, modadan kişisel bakıma birçok ihtiyaca yönelik binlerce ürünü fiyat ve ürün bazında karşılaştırma imkanı sunarken, sahip olduğu ürün ve mağaza değerlendirme sekmeleri sayesinde de kullanıcıların kendileri için en doğru ürünü seçmelerine olanak tanır.

Yazar

1987 yılında balık burcunda doğmuş, sinema tutkunu bir genç. Pizzaya ve makarnaya bayılır. İçindeki çocuk hala yaşıyor :)